การทำสังคมมิติ (Sociogram)
สังคมมิติเป็นเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นเพื่อประเมินความสัมพันธ์ในกลุ่ม (Group relationships) และความสัมพันธ์ทางสังคมของเด็กปฐมวัย สังคมมิติเป็นแผนภาพที่ ถูกทำขึ้นเพื่อแสดงความสัมพันธ์ในกลุ่มของตน วิธีการนี้ทำให้ครูทราบว่าเด็กในชั้น ของตนมีความสัมพันธ์ทางสังคมเป็นอย่างไร การทำสังคมมิติถือเป็นการทำวิจัยแบบ หนึ่งที่แสดงให้เห็นรูปแบบของความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในกลุ่ม วรรณวดี ม้าลำพอง (2525 : 98) กล่าวว่าแผนภาพสังคมมิติจะสะท้อนถึงโครงสร้างของสังคมในห้องเรียน 4 แบบ คือ
1. เด็กที่ได้รับการยอมรับมากที่สุด (The most popular)
2. เด็กที่ได้รับการยอมรับจากเพื่อนน้อยที่สุด (Isolate)
3. กลุ่มเด็กที่แยกออกมาจากคนอื่น ๆ (Cliques)
4. เด็ก 2 คน ที่ต่างก็เลือกซึ่งกันและกัน (Dyads)
ดวงเดือน ศาสตรภัทร (2537 : 307) ได้กล่าวถึงเครื่องมือ “สังคมมิติ” ว่ามีวิธีการที่นิยมใช้ 2 วิธีคือ การทายลักษณะและการสร้างภาพทางสังคม
การทายลักษณะ หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “ใครเอ่ย" (Guess who) วิธีนี้ ครูจะสร้างคำถาม “ใครเอ่ย” ขึ้นมาให้เด็กตอบ โดยครูจัดบรรยากาศให้เหมือนกับ การเล่นเกม ครูจะจดคำตอบของเด็กทุกคนเพื่อเอาผลมาสรุปในกรณีที่คำตอบของ เด็กในห้องเรียนไม่ตรงกัน ตัวอย่างคำถามที่ใช้มีดังต่อไปนี้
ใครเอ่ยไม่เก็บของเล่นเข้าที่
ใครเอ่ยที่ช่วยเพื่อนเก็บของเล่นเสมอ
ใครเอ่ยที่หวงของเล่นไม่ยอมให้เพื่อนเล่นด้วย
วิธีการนี้ช่วยให้ครูทราบลักษณะนิสัยเด่น ๆ ของเด็กแต่ละคนตามการรับรู้ ของเด็กคนอื่นในชั้น
การสร้างภาพทางสังคม ในการศึกษาวิธีนี้ครูจะให้เด็กแต่ละคนเลือก
บุคคลที่เขาชอบที่สุด อยากอยู่ใกล้ที่สุด โดยครูจะตั้งคำถามง่าย ๆ แก่เด็ก คำถามที่ ครูตั้งขึ้นจะเป็นประเภทให้เด็กเลือกเพื่อนที่เขาชอบในการทำกิจกรรมบางอย่างโดย เด็กมีสิทธิในการเลือกเพื่อน 2 3 คน ในการทำกิจกรรมแต่ละอย่าง ตัวอย่าง ของคำถามมีดังต่อไปนี้
- ถ้าหนูจัดงานวันเกิด หนูจะชวนใครบ้าง
- ถ้าหนูไปเที่ยวชายทะเล หนูจะชวนใครไปบ้าง
- ถ้าให้หนูเลือกเพื่อนที่จะมานั่งข้าง ๆ หนูจะเลือกใครบ้าง
- ถ้าหนูได้เล่นสนาม หนูจะชวนใครบ้าง
จากตัวอย่างคำถามข้างต้น ครูสามารถนำมาจัดทำเป็นแผนภาพแสดงความ สัมพันธ์ระหว่างเด็กในชั้นของตน
ตัวอย่างแผนภาพทางสังคมมิติของเด็ก 12 คน เมื่อถูกตั้งคำถามว่า ถ้าให้ หนูเล่นสนามหนูจะชวนใครบ้าง “หลังจากที่ครูจดคำตอบของเด็กทุกคนแล้ว ครูนำ ผลไปเขียนแผนภาพ ดังนี้
จากแผนภาพจะเห็นได้ว่าเด็กทุกคนได้รับเลือกจากเพื่อน เด็กที่เพื่อนชอบ เล่นด้วยมากที่สุดคือ ชะเอม (มีเพื่อนเลือก 6 คน) มีเพียง 1 คู่ เท่านั้นที่เลือกซึ่ง กันและกันและไม่เลือกที่จะเล่นกับใครเลย คือ ออมและเขต นอกนั้นแล้วเด็กส่วน ใหญ่เล่นด้วยกันการทำสังคมมิติช่วยให้ครูทราบถึงความสัมพันธ์ของเด็ก ๆ ในชั้นเรียนของตน ในขณะเดียวกัน ก็ทำให้ครูได้ทราบบทบาทของเด็กแต่ละคนในชั้นเรียนของตน ด้วยว่าเด็กแต่ละคนเป็นที่ชอบพอของกลุ่มเพื่อนมากน้อยเพียงใด เพื่อนมีความรู้สึก อย่างไรต่อเขา ใครเด่นที่สุดในชั้น ใครที่ชอบแยกตัวเล่นคนเดียว และเด็กคู่ใดที่ต่าง คนต่างชอบเล่นด้วยกัน การเก็บข้อมูลโดยการทำสังคมมิติ ควรทำอย่างสม่ำเสมอ และต่อเนื่องทั้งนี้เนื่องจากข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงไปโดยขึ้นอยู่กับกิจกรรมและกาลเวลา ถ้าครูเก็บข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ จะทำให้ครูสามารถประเมินพัฒนาการทางสังคมของ เด็กได้
ที่มา : https://drive.google.com/file/d/1RdGYXEMmTQr8igoM1PTiVV9hO7vhVmFE/view?usp=sharing
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น